Jaarverslag 2015

2015 in Cijfers

Instroomontwikkeling

Instroomontwikkeling

In 2015 stroomden bijna 1,7 miljoen zaken in bij de gerechten2. Dat is circa 85.000 minder dan in 2014. De belangrijkste oorzaken zijn de sterke afname van gijzelingszaken (met ruim 90.000) en van handelszaken (met 25.500). Ook nam het aantal vreemdelingenzaken dat voor de rechter werd gebracht sterk af (met circa 6.000).

Zoals bijgaande figuur laat zien gold de instroomafname voor de meeste rechtsgebieden. Er was alleen nog een duidelijke instroomgroei te zien van zaken die betrekking hebben op bewindvoering over meerderjarigen (waaronder schuldenbewinden, curatele en mentorschap), kantonovertredingen, familierechtelijke zaken bij de gerechtshoven en rechtszaken bij de bijzondere colleges. Het aantal strafzaken bij de rechtbanken nam zeer licht toe.

Het aantal kantonzaken nam met bijna 7 procent af. Dit was primair het gevolg van de zeer sterke afname van de gijzelingszaken. Begin 2015 kwam de gijzelingspraktijk bij verkeersboetes en onverzekerd rijden in het nieuws, en werd na kritiek van de Nationale ombudsman door het OM besloten deze zaken voorlopig niet meer aan te brengen, waardoor deze instroom in de tweede helft van 2015 vrijwel opdroogde.

Het aantal handelszaken nam sterk af. Bij de kantonrechter ging het om een afname met circa 19.500, dat wil zeggen 4 procent. Bij de civiele rechter bedroeg de afname handelszaken 7 procent, circa 6.000 zaken. Daar betrof de daling vooral zaken rond insolventies.

Het aantal rechtszaken vreemdelingenrecht nam met 15 procent, circa 6.000 zaken, af. Gezien de migratiecrisis van najaar 2015 tot en met heden mag dit verwondering wekken, maar de verklaring is gelegen in het feit dat van de eerste grote asielinstroom relatief veel verzoeken worden ingewilligd. Dit komt door de samenstelling van de vluchtelingenstroom, waarin veel Syriërs zitten en anderen uit zogenoemde niet-veilige landen. Dat zorgt ervoor dat er na inwilliging door de IND geen zaken doorstromen naar de Rechtspraak. De verwachting is dat de instroom van vreemdelingenzaken bij de Rechtspraak in de loop van 2016 zal aantrekken.

Het aantal ‘reguliere’ bestuursrechtelijke rechtszaken nam met 4 procent af en het aantal belastingzaken met 5 procent.

Het aantal zaken op het gebied van strafrecht bij de rechtbanken (over misdrijven) groeide licht met 3 procent. Dit was het gevolg van een sterke toename van politierechterzaken bij enkele rechtbanken.

Het aantal hoger beroepszaken bij de gerechtshoven nam licht af met 1 procent. Dit kwam door de daling van hoger beroep-handelszaken met 3 procent en hoger beroep-strafzaken met 2 procent.

De nu volgende paragrafen geven meer informatie per rechtsgebied en tabel 1 aan het einde van de paragraaf geeft een meer gedetailleerd overzicht van de instroomontwikkeling.

2 Een klein deel van de instroom en productie valt buiten de gepresenteerde overzichten. Het betreft de bijzondere kamers, megazaken, commissies van toezicht en tuchtrecht en het werk van de rechtercommissaris strafzaken.